Màgini: Giorgio De Chirico, Arrosas, acabbu de is annus Trinta, (1).
Sa “cantzoni a curba” est una manera de cantai imperada in totu su Campidanu. Sa mètrica est in versus a dòpiu senàriu a doxi sìllabas a curbas de otu o ses versus. Sa rima est cun is primus cuatru versus alternada e is atrus a rima in mesu. Dònnia curba torrat a cumentzai arripitendi su segundu senàriu de s’ùrtimu versu de sa curba de prima. De notai ancora ca s’ùrtimu versu de ònnia curba tenit sa pròpriu rima po totu is curbas de s’ùrtimu versu. Cumentzat giai sèmpiri cun d-una cuartina a rima alternada.
Paraus sa cantzoni afatanti piagada de sa comèdia “Sa coja de Pitanu” de su Canònigu Luigi (Luisu) Matta.
“Is duas arrosas”
1.
Totu a manu mia tengu duas arrosas
gentilis, gratziosas, dinnias de mirai.
Tot’in d-unu ramu friscas odorosas:
pentzu solamenti cali ndi segai.
2.
Cali ndi segai pentzu cun dolori
dependi èssiri una sa prus preferia,
ma, si una m’incantat po s’arrubiori,
s’àtera est bianca i apenas coloria;
si custa est bestia cun follas de prata,
s’àtera in sa mata est dorada de sei,
mi privat sa lei però sa fortuna,
chi deu prus de una ndi potza segai.
3.
Chi deu prus de una tenga in possidèntzia
mi privat sa lei tropu rigorosa,
e si a una sola dongu preferentzia,
s’àtera nd’aturat dolenti e gelosa.
Si spicu una rosa, s’àtera s’intristat,
si custa m’achistat s’àtera ndi morit
custa si scolorit, si-ddi fatzu ofesa
cudda in sa frischesa benit a mancai.
4.
Benit a mancai repentinamentì
po cali decidu sa sorti imutàbili.
Si una est civili, s’àtera atraenti,
si una est eleganti s’àtera est àbili,
custa est amirabili, s’àtera vetzosa
custa est generosa, s’àtera innamorat,
e si una dd’onorat su bellu candori,
s’àtera s’odori chi non perdit mai.
5.
Chi non perdit mai, poita est naturali
in custas duas rosas profumu e bellesa,
s’afettu po s’una, e s’àtera eguali
mantengu in su coru cun totu bivesa.
Oh incantu! oh bellesa! oh gioia, oh cuntentu!
Ma, oh grandu turmentu provat custu coru!
Is duas ddas adoru cun amori ardenti,
ma una solamenti ndi potzu stimai.
6.
Ndi potzu stimai ma una solamenti
de custas duas rosas, chi tengu in giardinu.
De coru ddas bramu, però inutilmenti
de ddas podi tenni unias in su sinu.
No miru germinu, no càstiu gravellu,
ni flori prus bellu no nascit po mei
est giusta sa lei; duncas cun rispetu
ddis mantengu afetu sentza ddas tocai,
7.
Mantengu s’afetu po custus ddus floris,
chi de su beranu sunt amenidadi.
Ddus miru, m’incantu, ndi circu is odoris
in s’atòngiu, in s’ierru, in beranu, in su stadi.
Totu est vanidadi però si ddas miru;
duas ndi suspiru e manc’una ndi gosu,
candu mi riposu in su sonnu ddas biu.
De su coru miu non s’ant’a apartai.
8.
Non s’ant a apartai po custa rexoni:
ch’innantis de spraxi ddas apu stimadas
però mi cumbenit chi ddas abbandoni
già chi no ddas potzu tenni acopiadas.
Rosas coltivadas po su sinu miu,
si prus non si biu, forzis nd’apu a morri,
mellus chi non torri prus a su giardinu
ca pràngiu e m’afinu in su bosi mirai.
9.
In su ddas mirai prangendi m’afinu
poita chi ddas perdu o fortzis chi ddas biu
postas a adornai calicunu sinu
ma beni diversu de su sinu miu,
de coru fingiu, e fortzis senza coru,
crudeli che Moru, pèrfidu Giudeu.
Chi sentza recreu ddas at a tratai.
10.
Già chi, po sa lei tanti rigorosa,
unidas impari no ddas pozzu otenni,
disìgiu chi s’una e chi s’àtera rosa
tengant in su gosu funtana perenni,
chi sa dii solenni chi ant a essi segadas,
bengant apretziadas cant’ant a meresci,
sentza s’iscaresci de s’antigu amanti,
chi tempus innanti fatu ant(i) penai.
(1) Didatticarte.
