Màgini: Eugène Delacroix, Giovunedda òrfuna in su campusantu, 1824 (1).
Ànimas – De Natascia Muscas e Lisandru Garau.
de Enrico Lobina
Muscas e Garau funt protagonistas de sa scena narrativa in sardu de oi. Ddus connosceus giai cun “Unu pipiu malu e àterus contus” e “In s’aposentu de Adela”. Custu ùrtimu est unu romanzu.
Làstima manna chi, castiendi àterus logus de su mundu, is sardas e is sardus no lìgiant in sardu, o lìgiant in sardu pagu diaderus.
No funt alfabetizaus in sardu, custu est berus, perou tocat a nai sa beridadi, chi funt pagus diaderus is chi tenint su praxeri de ligi in sardu contus, romanzus, lìbburus in generali.
Custu est su chi si bit, mancai ancora siant in medas is chi stimant su sardu.
Làstima chi perdant scusòrgius comenti is de Natascia e Lisandru, chi no s’iant a podi scriri in àteras lìnguas, foras de su sardu.
Natascia e Lisandru, in is ùrtimus annus, ddus eus giai connotus po àteras pubricatzionis de generi orrorosu.
“Ànimas” est unu lìbburu chi depeis ligi. Est s’arregorta de is contus chi in custus annus ant presentau a prèmius e in àterus logus. Comenti scriint issus etotu, “una regorta de contus orrorosus, fantàsticus e dramàticus”, premiaus unu pagu apetotu.
“Ànimas” portant is contus orrorosus a s’orrori de sa vida, e a s’imbressi.
Medas ti nci bintrant aintru comenti unu pinnigosu, àterus ti lassant unu sabori de amargura.
Deu e s’amigu miu ti contat sa gherra castiendi-dda comenti forsis no dd’eis mai castiada.
Àcua trulla, po mei su mellus de su lìbburu, contat, a romanzu, de una stòria bera de sa zona aundi Natascia e Lisandru bivint, una stòria de su maju de su 1871, de sa vida in is menas de insaras, de ita fiat diaderus sa poberesa, e de comenti is fèminas fiant “strecadas” una, duas, tres bortas.
Lassa fueddai a mei est sa vida in d-unu mundu distòpicu, chi no est forsis lompendi, e chi perou bivit sa “ingegneria sociale”, pròpriu comemti a nosu.
S’ùrtima borta torrat a pillus una chistioni chi pariat serrada e chi, invècias, comenti medas àteras, est sèmpiri in sa sociedadi nosta, si stontonat e si pratzit. A una banda, sa droga, e a s’àtera su “stigma”.
Su Sinnu, sa stòria de sa mamma chi bolit sarvai sa filla de su mali de sa sociedadi, e de comenti sa sociedadi ti bocit, chi ti ponit in sa truma de “is malus”, chena nci pensai.
Su nuscu de sa luna, una stòria de janas.
Abbruxori, chi, impari cun S’amori no bastat, cun sa fantasia aguantat su ligidori fintzas a s’ùrtima arriga.
S’amori no bastat arrennescit a bintrai, fintzas, comenti àterus lìbburus ant fatu in is ùrtimus annus, in d-una narrativa eròtica, iaus a nai, o comuncas “arrosa”.
E totus is àterus…, andai-sì a si ddus ligi.
Su sardu tenit abbisòngiu de lìbburus diaici, lìbburus chi bessint de s’arrastu “traditzionali”, lìbburus chi funt bellus no ca funt in sardu, ma ca funt bellus.
A ndi fai àterus, romanzus e contus!
(1) Didatticarte.
