Sa Dii de sa Sceda
Disclosure Day
de Pieru Cossu
Allenu, s. m., de su latinu ALIENUS – stràngiu, chi ndi benit de foras, no de domu (Ditzionàriu Etimològicu Sardu, M. L. Wagner 1960).
In s’interis de sa de tres gherras mundialis, su mundu sighit a bivi cumenti ‘e sèmpiri. Sa genti trumentat po sa vida treulada cosa sua, s’economia bandat a innantis, cun crisis e torradas, una fèmina chi fait sa presentadora de su mèteu no sciit chi movi a un’àtera citadi e stadu, ma su sposu iat a bolli abarrai me innui s’agatant, ca sa passioni cosa sua po sa mùsica est incarrerendi a ddi donai frutus. Intantis, un’òrganu federali est circhendi de cuai una beridadi bècia de 80 annus chi megat de ndi bessiri a pillu. Is allenus funt cun nosàterus, su guvernu nci tenit cuntatus, ma su mundu prontu est a ddu scoberri?
Custa est sa premissa de su film nou de Spielberg, Disclosure Day (“Sa Dii de sa Sceda”), bessiu cust’istadi in su cìnema. Disclosure Day dd’ant presentau che a una prenda de s’arregista aclamau hollywoodianu, imoi de otant’annus, chi est torrau a si contai de una de is chistionis chi prus ant pertocau sa filmografia cosa sua, est a nai sa lòmpida de vida allena me in sa Terra (Close Encounters of the Third Kind, 1977; E.T., 1982; War of the Worlds, 2005), ma prus in generali cun d-unu film sci-fi, genia chi at contribuiu a ddi donai fama e arreconnoscimentu (A.I. Artificial Intelligence, 2001; Minority Report, 2002; Ready Player One, 2018).
Mancai totu sa pellìcula siat costruia in pitzus a su cumplotu (su clàssicu “no si-ddu narant”) e a sa bolontadi de unu boddeu de torrai, invècias, sceda a su mundu, Disclosure Day no chistionat de allenus. Arrexonat, antzis, de cumenti is pòpulus de su mundu iant a podi arreagiri a tali nova. Foras de is segmentus innui s’acrarat ca su guvernu tenit materiali secretau in pitzus a sa vida extraterrestri, is allenus si biint sceti duas bortas. In sa primu si manifestant che animalis de padenti – margianis, cerbus e pillonis cardinalis – po no assustrai sa genti cuntatada. In sa segundu, a s’acabbu de su film, si faint a biri in sa forma scheta cosa insoru, chi Spielberg at pentzau de s’amostai chentza de, tocat a ddu nai, tropu fantasia. Is allenus funt is sòlitus èsseris mùrinus chi seus acostumaus a maginai oramai de unas cantu dexenas de annus po mori de su cìnema, TV e cultura UAP in generali.
Is protagonistas si pregontant chi sa nova no potzat ghetai su mundu in su caos, boghendi-ndi totindunu is religionis, o criendi-ndi noas innui is allenus siant cunsideraus che neo-divinidadis. Fintzas, si pregontant chi, a s’imbressi, sa sceda no fetzat incarrerai unu terremotu de is cuscièntzias chi si portit a si torrai a fai castiai a sa manera de bivi de su mundu, po su mprus cussu otzidentali, torrendi a nudda s’importu chi si donat a is gherras, a is diferèntzias culturalis e a su divàriu de arrichesa.
Sa protagonista, chi a pitica ndi-dd’iant furada is allenus e “ingennierizada” po fai de mèdiu, pruschetotu linguìsticu, intre de issus e nosàterus, at a afrontai unu arrastu chi dda portat a s’apaxiai cun issa etotu, agatendi un’arraxoni po abarrai innui est (a s’inghitzu custu fiat su trumentu suu).
Disclosure Day si podit descriri che unu film de atzioni schetu, de scoviadroxu, cun scenas canònicas de custas genias – is “malus” chi si ponint infatu de is “bonus” intre de pistolas chi no pìgigant e sàrtidus a s’ùrtimu momentu asuba de trenus currendi – totus cliché de is annus ‘80 e ’90. Su cliffhanger finali podit donai ocasioni a su spetadori, innui su climax chi crescit in is ùrtimus binti minutus est perou connotu de is chi funt castiendi su film giai de s’inghitzu: is allenus funt a che nosu e sa polìtica no si-dd’at mai scoviau. S’aciunta filosòfica podit imprendai su cuntornu de atzioni, ma chentza de duda at delùdiu una bona parti de su pùbricu, aturendi me in su pillu de sa chistioni. Nau custu, su filmi si menescit de essi biu, fessit sceti po sa calidadi tènnica manna (diretzioni e montàgiu) de Spielberg – mancai sa CGI siat unu pagu datada.
Abarrat sa pregonta: seus prontus a si fai torrai sceda?
Càstia puru, de su pròpriu autori: Is Damas de Simieri.
