Spreu me in su Spàtziu, de Mario Bava (1965).

Spreu me in su Spàtziu
Terrore nello Spazio
de Mario Bava (1965)

Un’artìculu de Pieru Cossu.

Su cìnema italianu no est de siguru famau po sa fantascièntzia. Arregordaus Omicron (1962, Ugo Gregoretti), La Decima Vittima (1965, Elio Petri), Virus – Extreme Contamination (2016, Domiziano Cristopharo), chi trasponit, cust’ùrtimu, su contu de H. P. Lovecraft The colour out of space (“Su Colori bènniu de su Spàtziu”).  Custa genia, in Itàlia, at connotu su mellus tempus in is annus ’60 e ’70.

De is annus ’60 est su filmi chi megaus de analizai: Terrore nello spazio, bessiu in su 1965 e dirìgiu de Mario Bava.

S’arregista est giai scarèsciu oindii, a su mancu de su pùbricu mannu, ma est de siguru arregordau de is prus cinèfilus spertus, mancai, cun spantu mannu, meda de prus foras de s’Itàlia. Bava dd’ant fintzas arremonau e alabau arregistas che a Quentin Tarantino, Tim Burton (in Sleepy Hollow), David Lynch (in Twin Peaks) e Federico Fellini, chi bastat po fai cumprendi s’importàntzia cosa sua in su cìnema internatzionali.

Terrore nello Spazio (“Spreu me in su Spàtziu”), si podit cunsiderai unu de is prus trabballus aclamaus de Bava, filmi chi est stètiu de ispiratzioni po Alien (1979, Ridley Scott) e sa saga chi nd’est sighia, pruschetotu po su prequel, bessiu in su 2017, Prometheus (Ridley Scott). Su filmi, de genia sci-fi schetu, chistionat de una scuadra de astronàutas chi, in biaxi me in su spàtziu prus arremotu in pitzus de duas astronavis (sa Argos e sa Galliot), arricit una pedida de agiutòriu de su pianeta Aura, chi parit perou essi disabitau.

In s’interis de sa calada, sa truma de s’Argos parit perdi su sentidu, incarrerendi a si bociri apari: sceti su capitanu Markary no intrat in custu stadu ipnòticu e arrennescit a fai s’aterràgiu me in Aura. Inguni, in cancuna manera, arrennescit a ndi scidai is àterus e a ddus fai torrai in sètiu. Cun is chi funt abarraus bius, andat a esplorai su pianeta po circai s’àtera navi chi iat suspèndiu de intregai sinnalis.

Aura est unu pianeta sderrutu, cun arrocas e nèbida chi coberint giai totu sa subrafaci, ddu at scuriu mortu e no est simpri a sciri innui s’agatant. Innoi ndi bessit a pillu sa bravura de Bava, chi, mancai cun mèdius baratus meda, arrennescit a torrai un’atmosfera a bisura scuriosa e lùgubri, imperendi de maistru fumògenus e luxis a coloris agriorosus. Sa truma agatat unus cantu de mortus, totus de sa scuadra de s’àtera navi, e circant de ddus interrai po ddis torrai arrespetu (unu fiat su fradi de su capitanu). Sutzedit perou ca, torraus a s’Argos, una fèmina de sa truma atòbiat un’òmini de sa Gàlliot, chi ddu creiant mortu e interrau, chi circat de dda bociri; de s’assìchidu custa currit a tzerriai is àterus.

Su chi si scoberrit agoa est ca in Aura bivit una genia de allenus chi funt capàssus de intrai me in su corpus de sa genti e ndi cumandai sa cuscèntzia. Sa pedida de agiudu dd’iant intregada che a esca po ddus fai lompi a su pianeta nsoru, ndi-ddis pigai su corpus e si fuiri de Aura, chi est oramai destinau a si morri po s’acabbu de is arresorsas. Bolontadi de custus allenus est lompi me in sa Terra e “aura-formai” su praneta nostu po torrai a criai sa civilidadi cosa nsoru. Craramenti, is protagonistas s’oponint e arrennescint a si-ndi libberai, fuendi-si-nci de Aura e ponendi-sì in sarvu.

Scena de su filmi: sa pesada de is astronàutas mortus.

Prus ca po sa trama, su filmi est una prenda po sa capassidadi de Bava de criai unu mundu allenu arrorosu, desèrticu e giai nudda lugorosu, imperendi unu budget bàsciu meda fintzas po cussus tempus (is annus ’60). Sa tènnica cosa sua est arreconnota, cumenti eus nau, de arregistas e cinèfilus medas in totu su mundu, prus pagu in sa natzioni sua (famosu est su spantu de Tim Burton candu a sa presentada de Sleepy Hollow in Roma iat biu ca is giorronalistas italianus no sciriant chini fiat Bava). De arreconnosci est fintzas sa maestria de Bava de poderai arta sa tensioni in totu su filmi, chi amancat de scenas de “pàsiu”, cun su mistèriu chi a pagu pagu s’acrarat ma chi giai mai lassat a is chi càstiant su tempus de tirai sùidu.

Sa pellìcula est fintzas de importu po is arrexonamentus chi si faint in pitzus a s’invasioni allena. No est difitzili a nci agatai una crìtica a su colonialismu europeu, chi po sèculus at circau de sfrutai e, in acuntèssius medas, a si sostituiri a is pòpulus de is terras scrobetas po ndi-ddi pinnigai is arresorsas e criai me innì civilidadis noas a bisura otzidentali (bastit a castiai a sa stòria de is Stadus Aunius).

Su filmi est fintzas prus atuali, e ddu at a podi essi in su benidori, chi pentzaus chi, po mori de su disfrutu mannu de is arresorsas de sa Terra, s’umanu iat a podi essi obligau a circai una domu noa in àterus pranetas – bidea chi oindii megaus de intendi sèmpiri de prus cumenti a cosa siat possìbili ca netzessària. Cumenti s’eus a cumportai chi innì eus a agatai una civilidadi allena chi no si permitat de ndi-ddi furai su logu e de ndi-ddi liai is mèdius po bivi in paxi e saludi?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.